thứ 704192014

Cập nhật01:18:53 AM

Lê Uy Mục (1488 – 1509)

Lê Uy Mục (5 tháng 5, 1488 – tháng 12, 1509) tên húy là Lê Tuấn là vị vua thứ 8 của nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam, là con thứ hai của vua Lê Hiến Tông và mẹ là Chiêu Nhân Hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Cận, người làng Phù Chẩn, huyện Đông Ngàn, Bắc Giang.

Lê Uy Mục lên ngôi ngày 22 tháng 1 năm 1505, sau khi vua em Lê Túc Tông (lên ngôi năm 1504) mất sớm ở tuổi 17.

Vua Uy Mục ăn chơi vô độ, ham rượu chè, gái đẹp, tàn bạo giết hại nhiều người vô tội. Uy Mục mới lên làm vua thì giết tổ mẫu là bà Thái hoàng Thái hậu (tức Trường Lạc hoàng hậu của vua Lê Thánh Tông trước đây), giết quan Lễ bộ Thượng thư là Đàm Văn Lễ và quan Đô ngự sử là Nguyễn Quang Bật, vì lẽ rằng khi vua Hiến Tông mất, bà Thái hậu và hai người này có ý không chịu lập Uy Mục.

Uy Mục còn ra lệnh cho giết hết những người Chiêm bị bắt làm gia nô trong các điền trang của các thế gia, công thần. Vua Uy Mục đêm nào cũng cùng với cung nhân uống rượu, rồi đến khi say thì giết đi. Phó sứ thần Trung Quốc là Hứa Thiên Tích sang, trông thấy Uy Mục, làm thơ gọi Uy Mục là Quỷ vương (vua quỷ):

An nam tứ bách vận vưu trường
Thiên ý như hà giáng quỷ vương?
(Dịch:
Vận An Nam còn dài bốn trăm năm
Ý trời sao lại sinh ra vua quỷ?)

Sự tàn bạo quá đáng của Uy Mục đã gây nên một làn sóng bất bình trong dân chúng và trong hàng ngũ quan lại, dòng dõi họ Lê. Quyền hành trong triều rơi vào tay họ ngoại của vua. Nhiều công thần trước đây bị đuổi, trong đó có Nguyễn Văn Lang là người cùng họ với Trường Lạc thái hoàng thái hậu; một số hoàng thân cùng cánh với phe này bị bắt giam, trong đó có các con của Kiến vương Lê Tân.

Trong số các con của Kiến vương Tân bị bắt giam, Giản Tu Công Lê Oanh (vua Lê Tương Dực sau này) đút tiền cho người canh ngục mới được ra, trốn về Tây Đô (Thanh Hoá), được một công thần bị đuổi là Nguyễn Văn Lang[1] lập làm minh chủ nổi dậy chống lại Uy Mục đế.

Tháng 11 năm 1509, Giản Tu Công giả xưng là Cẩm Giang Vương Lê Sùng[2] ở Tây Đô đưa quân về Đông Kinh (Hà Nội). Vua Uy Mục bèn bắt giết Lê Sùng và mẹ của Lê Oanh. Lê Oanh vào chiếm kinh thành bắt được và bức Lê Uy Mục tự tử tháng 12 năm Kỷ Tỵ 1509.

Ban đầu Lê Oanh giết vua và giáng xuống làm Mẫn Lệ công. Sau Lê Chiêu Tông lên ngôi mới đặt tên thụy cho ông là Uy Mục đế.

Lê Uy Mục ở ngôi được 4 năm, thọ 21 tuổi.

Chú giải

  1. Văn Lang cùng họ với Nguyễn Đức Trung, Đức Trung là cha Trường Lạc hoàng hậu tức là bà thái hoàng thái hậu bị vua Uy Mục giết, do đó giữa Uy Mục và Văn Lang có hiềm khích
  2. Cẩm Giang vương Lê Sùng là con cả của Kiến vương Lê Tân và là anh của Lê Oanh. Xem thêm về các con vua Lê Thánh Tông

Nguồn: Wikipedia

 

Bình luận (0)

Tối đa 500 ký tự

Cancel or